odpowiedzialność członka zarządu spółki z o.o. za długi spółki

Członek zarządu co do zasady odpowiada osobiście za zobowiązania spółki z o.o., jeśli egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna.

 

Ponieważ jednak ta na pozór prosta regulacja doznaje wielu modyfikacji, jest przedmiotem licznego orzecznictwa i często niewłaściwa interpretacja przepisów budzi kontrowersje warto jest zatem dokonać syntezy praktycznych zasad takiej odpowiedzialności.

 

1. za jakie długi odpowiada członek zarządu:

 

• członek zarządu odpowiada za długi spółki, w organie której zasiada,
• odpowiada za długi, które istniały w czasie pełnienia przez niego funkcji,
• bez znaczenia przy tym jest fakt, iż powstały przed jego powołaniem,
• odpowiedzialność obejmuje zobowiązania, które istniały w dniu powołania i takie, które powstały bądź istniały przed dniem skutecznej rezygnacji albo odwołania,
• co za tym idzie nie wchodzą w zakres odpowiedzialności długi, które powstały po zakończeniu pełnienia funkcji w organie zarządzającym.

 

2. kto odpowiada:

 

• odpowiada osoba powołana do pełnienia funkcji w zarządzie bez względu na fakt skutecznego zgłoszenia tego faktu do rejestru,
• odpowiadają solidarnie wszystkie osoby, które chociażby epizodycznie zasiadały w zarządzie w czasie, w którym dług istniał.

 

3.   jak odpowiada:

 

• subsydiarnie wobec spółki, całym swoim majątkiem, solidarnie z pozostałymi członkami zarządu,
• to oznacza, że wierzyciel może pozwać wszystkie osoby odpowiedzialne albo może pozwać tylko niektóre z nich, według swojego wyboru,

 

4. co musi wykazać wierzyciel:

 

• istnienie zobowiązania spółki stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu,
• bezskuteczność egzekucji z jej majątku,
• fakt pełnienia funkcji w zarządzie spółki

 

5. jak można się bronić:

 

Sposobów obrony przed roszczeniami wierzycieli spółki jest wiele. Część wynika wprost z przepisu, część natomiast jest dorobkiem licznego orzecznictwa. Z najważniejszych należy wskazać:

• wykazanie, że spółka posiada majątek, z którego wierzyciel może zostać zaspokojony - tj. wykazanie  braku podstaw do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki;
• wykazanie faktu zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w odpowiednim czasie albo wniosku o wszczęcie postępowania układowego;
• wykazanie braku winy w niezgłoszeniu powyższych wniosków (np. braku przesłanek do ogłoszenia upadłości w momencie odwołania z funkcji w zarządzie spółki);
• wykazanie, że niezgłoszenie powyższych wniosków nie spowodowało u wierzyciela szkody;
• ewentualnie powoływanie się na inne okoliczności świadczące o braku odpowiedzialności członka zarządu

Jak zatem wynika z powyższego podsumowania, istnieje wiele okoliczności, które mogą okazać się kluczowe w przypadku rozstrzygania o osobistej odpowiedzialności członka zarządu, zatem każdą sprawę należy rozpatrywać osobno, wnikliwie na podstawie szczegółowej analizy okoliczności faktycznych.

Należy jednak pamiętać, że z racji specyficznej regulacji art. 299 k.s.h. ciężar udowodnienia okoliczności świadczących o braku odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu, przy stosunkowo niewielkich obowiązkach dowodowych wierzyciela.

kto odpowiada za zobowiązania spółki z o.o.

Kwestia odpowiedzialności za zobowiązania (długi) spółki z o.o. często budzi wątpliwości przedsiębiorców. Warto zatem usystematyzować regulację tego dotyczące.

 

Zgodnie z Kodeksem spółek handlowych katalog podmiotów odpowiedzialnych cywilnoprawnie jest zamknięty.

 

Po pierwsze zaznaczyć należy, że w pierwszej kolejności za zobowiązania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiada sama spółka swoim majątkiem. Z racji kodeksowej konstrukcji spółek kapitałowych, spółka z o.o. jako osoba prawna posiada swój majątek,  a zatem to z niego w pierwszej kolejności prowadzona będzie egzekucja.

 

Jeśli egzekucja prowadzona przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, za zobowiązania spółki  z o.o. odpowiadają solidarnie członkowie jej zarządu. Stanowi o tym art. 299 § 1 k.s.h.

Orzecznictwo dopuszcza również przyjęcie na tej podstawie odpowiedzialności likwidatorów  spółki (tak m.in. Uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z  dnia 28 stycznia 2010 r. sygn.akt: III CZP 91/09.)

 

W związku z tym, jeśli wierzyciel nie jest w stanie w pełni zaspokoić swoich roszczeń z majątku spółki może żądać zaspokojenia z majątku członków zarządu (likwidatorów). Co istotne jednak w tym celu konieczne jest wytoczenie powództwa przeciwko członkom zarządu, albowiem wyrok wydany przeciwko spółce z o.o. nie statuuje bezpośrednio odpowiedzialności członków jej organu zarządzającego.

 

Co do zasady członkiem zarządu w rozumieniu tego przepisu jest osoba prawidłowo powołana i wpisana do rejestru przedsiębiorców.

Jeśli umowa spółki ani uchwała wspólników nie stanowi inaczej likwidatorem natomiast jest członek zarządu. Likwidatorem może być też inna osoba powołana uchwałą wspólników, a także osoba ustanowiona przez Sąd.

Członek zarządu (likwidator) odpowiada całym swoim majątkiem bez ograniczeń, solidarnie z pozostałymi osobami zasiadającymi w tym organie. Odpowiedzialności tej jednak można uniknąć w enumeratywnie wyliczonych w art. 299 § 2 k.s.h. przypadkach.

 

Członek zarządu (likwidator) może się uwolnić od odpowiedzialności jeśli wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości spółki lub wszczęto postępowanie układowe, a jeśli takiego wniosku w terminie nie zgłoszono - nastąpiło to bez jego winy; ewentualnie poprzez wykazanie, że pomimo niezgłoszenia takiego wniosku wierzyciel nie poniósł szkody. 

 

Więcej na ten temat piszę tu: http://praktyczneprawospolek.blogspot.com/2014/09/odpowiedzialnosc-czonka-zarzadu-spoki-z.html
 

Wobec powyższego należy stwierdzić, że za zobowiązania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie odpowiadają (przy założeniu, że nie pełnią/nie pełnili funkcji w zarządzie spółki ani nie pełnili funkcji likwidatora) :

 

- wspólnicy;

- członkowie rady nadzorczej;

- członkowie komisji rewizyjnej;

- prokurenci;
- pełnomocnicy spółki;
- pełnomocnicy wspólników;
- pracownicy spółki.

Tym samym należy stanowczo obalić obiegową opinię dotyczącą odpowiedzialności wspólników.

Sam fakt posiadania udziałów w spółce bez pełnienia funkcji w jej organie zarządzającym nie czyni wspólnika odpowiedzialnym za długi spółki.